Theo nghiên cứu gần đây của Hội đồng Anh (BC - British Council), cha mẹ nên cho con tiếp xúc sớm với tiếng Anh hoặc các ngôn ngữ khác từ bậc mầm non (6-7 tuổi). Bởi đây là thời điểm vàng để trẻ học thêm nhiều ngôn ngữ khác, cũng như phát triển tư duy. Nếu cha mẹ cho con học tiếng Anh quá muộn (sau 15 tuổi) sẽ gián tiếp hạn chế khả năng phát âm, tiếp thu ngôn ngữ và vốn từ vựng của trẻ. Điều này sẽ khiến trẻ khó sử dụng ngoại ngữ sau này.
Để thành thạo một ngôn ngữ, trẻ cần rất nhiều thời gian, cũng như không gian để học và luyện tập. Trẻ cần được tiếp xúc với tiếng Anh thường xuyên và liên tục, tránh ép trẻ học trong một khoảng thời gian nhất định, ví dụ như hè rồi không được tiếp xúc với tiếng Anh trong cả năm. Điều này sẽ khiến kiến thức tiếng Anh của trẻ nhanh chóng bị mai một. Bên cạnh đó, trẻ sẽ không thể hình thành kỹ năng phản xạ và tư duy ngoại ngữ.
Nhiều phụ huynh nghĩ rằng muốn giỏi tiếng Anh thì phải học ngữ pháp và từ vựng thật tốt, làm nhiều bài tập trên giấy nhưng ít khi nói, nên con có vốn từ vựng nhưng lại không biết cách sử dụng. Khi cần giao tiếp, trẻ gặp khó khăn, không nhớ đúng từ, dần dần trở nên rụt rè khi nói và trở nên thụ động.
Khi mới tiếp xúc với tiếng Anh, cha mẹ không nên ép trẻ phải đúng ngữ pháp mà hãy để trẻ học ngữ pháp một cách trực quan hoặc bằng cách nghe nhiều cấu trúc ngữ pháp. Dần dần, trẻ sẽ sử dụng đúng ngữ pháp một cách tự nhiên nhất.
Khi nghe con nói tiếng Anh, cha mẹ thường sửa ngay từng lỗi phát âm, từng cấu trúc sai. Điều này xuất phát từ mong muốn tốt đẹp, nhưng lại mang lại tác dụng ngược.
Trẻ nhỏ rất nhạy cảm. Việc bị nhắc nhở liên tục có thể dễ dàng khiến trẻ mất tự tin, nghĩ rằng "con nói gì cũng sai". Và vì vậy, để tránh bị chỉ trích, trẻ chọn cách im lặng. Đây là một trong những nguyên nhân lớn khiến trẻ sợ nói tiếng Anh.
Ở nhà, trẻ em ít có cơ hội giao tiếp bằng tiếng Anh thực tế. Nghe băng và xem video chỉ giúp trẻ làm quen chứ không thể thay thế môi trường nói thực tế. Không có người trò chuyện, trẻ em khó hình thành phản xạ.
Cũng giống như học bơi: bạn có thể đọc lý thuyết, xem video hướng dẫn, nhưng nếu không xuống nước, bạn sẽ không biết bơi. Dạy trẻ giao tiếp bằng tiếng Anh cũng vậy - bạn cần tạo ra một môi trường để trẻ "dám thử, dám sai".
Nhiều phụ huynh đặt mục tiêu: "Sau 3 tháng, con phải nói lưu loát", hoặc so sánh con với bạn bè. Điều này vô tình tạo áp lực, khiến trẻ xem tiếng Anh như một gánh nặng.
Thay vì hào hứng, trẻ học chỉ để ứng phó, và càng áp lực, trẻ càng mất động lực tâm lý này dẫn đến sự rụt rè khi nói, vì trẻ sợ mình sẽ không đáp ứng được kỳ vọng của cha mẹ.
Nếu việc học chỉ xoay quanh sách vở và học thuộc lòng những từ vựng khô khan, trẻ sẽ dễ chán nản khi không có niềm vui, trẻ sẽ không muốn nói tiếng Anh, dù có học nhiều đến đâu.
Ngược lại, trẻ học nhanh hơn và nhớ lâu hơn khi tham gia các trò chơi, nhập vai và thảo luận nhóm. Phương pháp này giúp trẻ cảm thấy thoải mái, quên đi cảm giác "học" và chỉ cảm thấy "chơi".
Một thực tế đáng buồn là nhiều phụ huynh Việt Nam không có kiến thức hoặc khả năng dạy tiếng Anh cho con em mình. Vì vậy, các bậc phụ huynh thường để con “tự bơi” và phó mặc cho giáo viên hoặc nhà trường. Đồng thời, họ cho rằng chỉ cần ngồi vào bàn học với sách vở là đã học.
Tuy nhiên, điều này đôi khi lại gây tác dụng ngược, bởi chẳng ai thích bị ép buộc cả. Hãy để trẻ được tiếp xúc với ngôn ngữ mới này thông qua nhiều phương tiện khác. Đặc điểm của nhóm tuổi này là thích trò chuyện về bản thân và gia đình, thích sách có nhiều hình ảnh và màu sắc, thích làm đồ thủ công, vẽ vời, thích nghe các bài hát và ca hát để thu hút sự chú ý của mọi người, thích ăn vặt, chơi đùa và nghe đọc truyện.
Vì vậy, các bậc phụ huynh nên tận dụng điều này để lựa chọn phương pháp học tiếng Anh phù hợp cho con. Giúp trẻ học tiếng Anh vui vẻ và thoải mái hơn.
Một trong những sai lầm cơ bản mà các bậc phụ huynh thường mắc phải là quá tập trung vào việc dịch nghĩa từng từ sang tiếng Việt cho con. Điều này sẽ hạn chế khả năng tư duy và tiếp thu tiếng Anh của trẻ. Vì vậy, thay vì dịch từng từ như: "Holiday là kì nghỉ, Hello là xin chào" và bắt trẻ học vẹt, cha mẹ nên cho trẻ hiểu theo từng khái niệm ví dụ như đưa hình quả táo và đọc "apple" chứ không cần nói "apple là quả táo".
Nhiều phụ huynh muốn con học tiếng Anh tốt nên bắt đầu với những từ vựng khó, chuyên ngành. Nhưng điều này chỉ khiến trẻ nhanh chán và kém hiệu quả.
Vì vậy, khi dạy tiếng Anh cho trẻ, cha mẹ nên chọn những từ vựng đơn giản, gần gũi với cuộc sống thường ngày của trẻ. Phương pháp này sẽ giúp trẻ ghi nhớ rất nhanh và làm giàu vốn từ vựng tiếng Anh một cách hiệu quả.
Một tình trạng đáng lo ngại khác mà nhiều phụ huynh và giáo viên ở trường thường mắc phải là để trẻ thường xuyên phát âm sai do ảnh hưởng từ âm tiếng Việt. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển của trẻ. Một khi đã mắc lỗi, việc sửa sẽ rất khó khăn, trẻ sẽ lặp lại lỗi sai nhiều lần và rất khó phát âm đúng.
Vì vậy, cha mẹ nên tạo cơ hội cho con tiếp xúc với các nguồn tài liệu tiếng Anh chuẩn quốc tế bằng cách mua tài liệu học tiếng Anh cho trẻ tại nhà. Qua đó, trẻ sẽ học được cách phát âm chuẩn xác, tránh những lỗi phát âm "ngẫu nhiên" mà nhiều phụ huynh và giáo viên thường mắc phải.
Thực tế, kỹ năng nói khá dễ học và bắt chước khi học ngoại ngữ tuy nhiên, nhiều phụ huynh lại luôn quá chú trọng vào ngữ pháp và cách nói chuẩn để tránh bị chê cười. Hậu quả là trẻ trở nên rụt rè, không dám giao tiếp.
Vì vậy, để tránh cho trẻ gặp phải điểm yếu này, cha mẹ nên chủ động khuyến khích con nói. Rèn luyện cho trẻ phát âm chuẩn ngay từ nhỏ. Nếu trẻ mắc lỗi ngữ pháp, cha mẹ không nên quá khắt khe, hãy nhẹ nhàng sửa dần dần.
Dạy tiếng Anh cho trẻ tại nhà là một hành trình đầy thử thách nhưng cũng rất đáng giá. Phụ huynh cần tránh những lỗi sai thường gặp và kiên nhẫn hơn với con sẽ giúp bé tự tin và yêu thích việc học tiếng Anh hơn và điều quan trọng nhất là giúp con cảm thấy vui vẻ và thoải mái khi học. Ngoài ra, phụ huynh cũng có thể tham khảo các khóa học tại EEC Kiddy để có thể học hỏi thêm được các phương pháp khoa học hơn khi muốn đồng hành thêm cùng bé tại nhà, con cũng có thêm môi trường giao tiếp tiếng Anh với giáo viên và các bạn cùng lớp.
Tác giả: Nguyễn Hương
